Ders çalışırken çabuk sıkılan, eşyalarını sık kaybeden, yerinde duramayan ya da sırasını bekleyemeyen çocuklar için aileler ve öğretmenler zaman zaman dikkat eksikliğinden şüphelenir. Bu davranışların bir kısmı çocuğun yaşı ve mizacıyla ilgili olabilir; bir kısmı ise dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, kısaca DEHB gibi bir durumun belirtisi olabilir. Doğru değerlendirme, gereksiz etiketlemeyi de gecikmiş tanıyı da önler.
Kimler tanı koyar?
DEHB tanısı çocuk ve ergen psikiyatristi ya da çocuk nörolojisi uzmanı tarafından konur. Psikologlar değerlendirme sürecinde önemli katkı sağlar; gözlem, görüşme ve gerektiğinde testlerle tabloyu netleştirir. Tanı tek bir testle konmaz; birden fazla kaynaktan elde edilen bilgilerin bir arada değerlendirilmesi gerekir.
Değerlendirmede neler yapılır?
Ailelerle ayrıntılı görüşme yapılır; çocuğun gelişim öyküsü, belirtilerin ne zaman başladığı ve farklı ortamlarda nasıl göründüğü sorulur. Öğretmenden bilgi alınması önemlidir, çünkü belirtilerin hem evde hem okulda görülmesi beklenir. Ölçekler, psikolojik testler ve gerektiğinde işitme ve görme muayenesi gibi tıbbi değerlendirmeler yapılabilir. Kaygı, öğrenme güçlükleri, uyku sorunları ve aile içi stres gibi benzer belirtilere yol açabilecek durumlar da göz önünde bulundurulur.
Tedavi seçenekleri
Tedavi çocuğun yaşına ve belirtilerin şiddetine göre planlanır. Ebeveyn eğitimi, davranışsal yaklaşımlar, okul ile iş birliği ve gerektiğinde hekim tarafından düzenlenen ilaç tedavisi seçenekler arasındadır. İlaç kararı ve takibi mutlaka hekim tarafından yapılmalıdır.
Evde destek
Günlük rutinlerin düzenli olması, görevlerin küçük adımlara bölünmesi, ders çalışma ortamında dikkat dağıtıcıların azaltılması, kısa molalar ve olumlu davranışların takdir edilmesi çocuğa yardımcı olur. Ekran süresinin düzenlenmesi ve yeterli uyku da önemlidir. Ebeveynlere yönelik destek için ebeveyn danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.